Wobec antysemityzmu i innych uprzedzeń

Chcąc stworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmów i rozbrajania stereotypów, uprzedzeń i mechanizmów dyskryminacji, zapraszaliśmy na warsztaty antydyskryminacyjne, warsztaty twórcze oraz na wykłady i dyskusje.

Organizowane przez nas warsztaty antydyskryminacyjne to zazwyczaj dwudniowe weekendowe zajęcia, na których spotyka się grupa dorosłych osób zainteresowanych tematem. Warsztaty pozwalają poszerzyć wiedzę o takich pojęciach jak stereotyp, piramida nienawiści czy mikronierówności. Są także okazją, żeby przećwiczyć i omówić sposoby reagowania na dyskryminację. Podczas warsztatów odnosimy się do ogólnych mechanizmów w relacjach mniejszość-większość, ale niektóre zajęcia zwracały szczególną uwagę na mechanizmy wykluczania ze względu na jedną przesłankę. Zajmowaliśmy się m.in. wykluczeniem ze względu na pochodzenie z miasta/spoza miasta, ze względu na religię i wyznanie, ze względu na płeć czy na przynależność do mniejszości etnicznej. Organizowaliśmy także warsztaty antydyskryminacyjne, które skupiały się na kwestii przeciwdziałania mowie nienawiści oraz na tym, jakiego języka używać, żeby nie wykluczać.

W swoich działaniach odnosimy się zawsze m.in. do 21 marca, Międzynarodowego Dnia Walki z Dyskryminacją Rasową. W 2015 roku zaprosiliśmy na warsztaty kreatywnego pisania Loesje „Wobec nienawiści – plakaty w sieci”. Tworzyliśmy krótkie hasła/slogany społeczne związane z różnorodnością, wielokulturowością, żydowskim dziedzictwem. Warsztaty poprowadziła urodzona w Wietnamie i wychowana w Polsce Van Anh Dam, edukatorka i realizatorka projektów społecznych i edukacyjnych.

Podczas wykładu dra Macieja Kozłowskiego „Kiedy zaczyna się antysemityzm?” wyjaśnione zostały źródła antysemityzmu oraz jego współczesne przejawy. Z różnych perspektyw przyglądaliśmy się trudnemu pojęciu, jakim jest antysemityzm. Hasło, z którym się często spotykamy, tak naprawdę ma wiele oblicz, przez lata kształtowało się i definiowało w różny sposób.

Nagranie audio Wykład „Kiedy zaczyna się antysemityzm?”:

Legendy o krwi, czyli o domniemanych profanacjach hostii i porywaniu dzieci przez Żydów, a także konsekwencje tych przesądów były tematem oddzielnego spotkania. Podczas rozmowy z prof. Joanną Tokarską-Bakir poznaliśmy wyniki badań dotyczących funkcjonowania tych legend w świadomości społecznej. Podczas spotkania zobaczyliśmy także film Artura Żmijewskiego Polak w szafie (2007) zrealizowany po powrocie z badań terenowych prowadzonych pod kierunkiem prof. Tokarskiej-Bakir w Sandomierzu.

Z jakimi stereotypami mierzy się wystawa stała Muzeum POLIN, a jakich nie podejmuje i dlaczego? Z jakimi stereotypami na temat swojej działalności spotyka się samo muzeum i czy zdarza się, że niechęć wobec Żydów przenosi się na uprzedzenia wobec instytucji? Czy możliwa jest zmiana postaw dzięki działalności muzeum? Te pytania zostały poruszone podczas wykładu dr Kamy Dąbrowskiej „Muzeum wobec stereotypów”.

Wykład „Muzeum wobec stereotypów”:

W jaki sposób rasizm przejawia się we współczesnej kulturze popularnej? Jakie są przykłady wyrażania przekazu antyrasistowskiego w muzyce rockowej? Podczas wykładu prof. Rafała Pankowskiego „Kiedy zaczyna się rasizm?” przeanalizowaliśmy przejawy rasizmu w kulturze. Omówione były także złożone relacje między zjawiskami rasizmu a globalizacją.

Wykład „Kiedy zaczyna się rasizm?”:

Czym jest mowa nienawiści? Jak możemy ją rozpoznać? Jakie mechanizmy prawne pozwalają na skuteczne reagowanie lub ograniczanie praw w stosunku do osób, które ją stosują? O mowie nienawiści oraz prawnych konsekwencjach jej stosowania opowiadała w swoim wykładzie dr Aleksandra Gliszczyńska-Grabias. Podczas wykładu zostały również omówione przykłady stosowania mowy nienawiści w Polsce i na świecie oraz zapisy prawa międzynarodowego, które są różnie interpretowane przez poszczególne państwa i umożliwiają podejmowanie odmiennych działań.

Wykład „Prawo wobec mowy nienawiści”:

Mówiąc o dyskryminacji i wykluczeniu, warto także przywoływać dobre i skuteczne przykłady działań równościowych. Seminarium „Historia ruchów antydyskryminacyjnych i równościowych” prowadzone przez dr Ewę Majewską przypomniało historię ruchów będących początkiem przełomowych zmian społecznych i ustrojowych. Podczas spotkania zapoznaliśmy się z metodami przeciwdziałania uprzedzeniom, w tym z projektem „Niebieskoocy” Jane Elliott oraz z polskimi i zagranicznymi działaniami przeciwko zbrodniom z nienawiści.
Zaprosiliśmy także aktywistów i aktywistki organizacji pozarządowych do rozmowy o tym, jak ruchy równościowe i antydyskryminacyjne rozwijają się w naszym kraju, w jaki sposób działają i aktywizują Polaków i Polki. W dyskusji o najciekawszych akcjach, projektach i pomysłach wzięli udział Anna Dąbrowska ze Stowarzyszenia Homo Faber, Dariusz Paczkowski z Fundacji Klamra i David Sypniewski - współtwórca Stowarzyszenia Praktyków Kultury. Spotkanie poprowadziła Magdalena Chrzczonowicz związana z Fundacją Humanity in Action Polska.

Dyskusja „Ruchy równościowe i antydyskryminacyjne – współczesne inspiracje”: