Pamięć o Porajmos

Od 2014 roku Muzeum POLIN organizuje wydarzenia mające na celu upamiętnienie Porajmos, czyli Zagłady Romów i Sinti. Zapraszaliśmy na spotkania ze świadkiem historii, pokazy filmów, wykłady oraz warsztaty antydyskryminacyjne podnoszące temat dyskryminacji Romów. Wydarzenia mówiące o Porajmos organizujemy w sierpniu, włączając się w obchody Dnia Pamięci o Zagładzie Romów. Przy ich organizacji bardzo istotna jest współpraca z Fundacją Dialog Pheniben oraz ekspertami i ekspertkami zajmującymi się już od lat pamięcią i historią Romów.

W 2014 roku gościliśmy świadka historii – Roma ocalałego z Zagłady – Mano Höllenreinera oraz Anję Tuckermann – autorkę książki opowiadającej o jego losach. W rozmowie prowadzonej przez dr Joannę Talewicz-Kwiatkowską, Mano Höllenreiner przywołał swoje wspomnienia z obozów w Birkenau, Ravensbrück i Sachsenhausen oraz swoje trudne powojenne doświadczenia. Spotkanie było połączone z pokazem brytyjskiego filmu dokumentalnego w reżyserii Aarona Yegera „Naród niepoliczonych”, który jest ważnym głosem w dyskusji na temat pamięci o Zagładzie Romów i Sinti w czasie II wojny światowej oraz ich sytuacji we współczesnej Europe.

W 2015 roku z okazji Dnia Pamięci o Zagładzie Romów roku prof. Sławomir Kapralski wygłosił wykład „Pamięć Zagłady a tożsamość Romów”. Główna część wykładu poświęcona była następstwom doświadczenia Zagłady dla Ocalałych i dla współczesnych Romów oraz roli pamięci Zagłady w różnych wersjach współczesnych romskich tożsamości i w historii romskiego ruchu politycznego.

Nagranie wykładu prof. Sławomira Kapralskiego „Pamięć Zagłady a tożsamość Romów”:

Podczas warsztatów antydyskryminacyjnych „Romowie w Polsce - wyobrażenia, spotkania, postawy” zastanawialiśmy się wspólnie nad współczesną sytuacją Romów w Polsce i przyglądaliśmy się mechanizmom uruchamianym na styku kultur oraz mechanizmom wykluczenia i dyskryminacji.

Powyższe wydarzenia spotkały się z dużym zainteresowaniem. W związku z tym, w 2016 roku zorganizowaliśmy długofalowy kurs edukacyjny dla dorosłych „Pamięć o Porajmos”, który pozwolił ująć ten temat z różnych perspektyw. Program kursu obejmował warsztaty, spotkania z liderami/liderkami romskimi oraz innymi ekspertami/ekspertkami oraz warsztaty antydyskryminacyjne. Wśród gości znaleźli się Krzysztof Gil (członek artystycznej grupy Romani Art), dr Joanna Talewicz-Kwiatkowska (prezeska Fundacji Dialog-Pheniben) czy Piotr Wójcik (autor cyklu fotografii na temat Romów). Ważną część kursu stanowiły zajęcia, podczas których przyglądaliśmy się różnym formom upamiętniania Zagłady Romów i rozmawialiśmy o pamięci i niepamięci. Jedno ze spotkań miało otwarty charakter i połączone było ze spacerem pod grochowski mural „Zalikierdo drom”, który upamiętnia Porajmos. Gośćmi dyskusji byli Agnieszka Caban (redaktor naczelny Kwartalnika Romskiego), Lidia Ostałowska (reporterka i autorka publikacji o Romach) oraz Artur Wabik (współautor muralu „Zalikierdo drom").

Nagranie dyskusji „Pamięć o Porajmos” i spaceru pod mural „Zalikierdo drom”:

Współpraca i patronat:
Bez-nazwy-2