Migracje

W czasie trwania projektu „Oblicza różnorodności” wielokrotnie odnosiliśmy się do tematu migracji oraz do procesów tworzenia się obrazu migranta/migrantki. Staraliśmy się także tworzyć przestrzeń, w której mogą zabrać głos osoby mające doświadczenie migracji.

Jednym z ważnych tematów, które podjęliśmy, była historia powojennych migracji Żydów polskich. Po drugiej wojnie światowej w Polsce nadal zamieszkiwała jedna z największych społeczności żydowskich na świecie. Dlaczego wyemigrowali? W jakich okolicznościach? Dokąd? Jakie były skutki tej emigracji? Co wyjazd oznaczał dla nich samych, dla Polski i dla ich nowych ojczyzn? Na te pytania odpowiadał w swoim wykładzie prof. dr hab. Dariusz Stola – historyk, dyrektor Muzeum POLIN.

Obejrzyj nagranie wykładu „Powojenne migracje Żydów”:

Przypomnieliśmy także o losach osób pochodzenia żydowskiego, które w wyniku antysemickiej kampanii ’68 roku opuściły Polskę. Jakie wątki pojawiały się w marcowej propagandzie? Kogo wskazywała ona społeczeństwu jako wroga? Jaki wpływ wywarła na Polaków? Próbowaliśmy odpowiedzieć na te pytania podczas warsztatów „Marzec ’68 – przyczyny, relacje, znaczenie”. Chcąc pokazać, jak te wydarzenia wpłynęły na życie uczestników i świadków Marca '68 oraz ich dzieci, zorganizowaliśmy pokaz filmów „Kredens” i „Niedokończona historia. Marzec 68”. Pokaz połączony był z rozmową z udziałem reżyserów i bohaterów prezentowanych filmów – Jacobem Dammasem, Pauliną Dammas, Zaqiem Chojeckim oraz Sewerynem Blumsztajnem. 

W odpowiedzi na współczesne przekazy medialne i wpisy w internecie, które powielają stereotypy dotyczące migrantów/migrantek, zaproponowaliśmy działania mające na celu wyjaśnienie aktualnych migracji i dekonstrukcję fałszywych obrazów.

Podczas dyskusji „Migranci w Europie” omówiliśmy kierunki i przyczyny migracji we współczesnej Europie oraz wyzwania, z jakimi mierzą się osoby przyjeżdzające do Polski i do innych krajów europejskich. Rozmawialiśmy nie tylko o tym, kim są migranci mieszkający w Polsce, ale też, jaka jest sytuacja Polaków, którzy wyjechali zagranicę. W dyskusji wzięli udział: imam Youssef Chadid z Muzułmańskiego Centrum Kulturalno-Oświatowego w Poznaniu, prof. Wojciech Łukowski z Ośrodka Badań nad Migracjami, Ewa Winnicka – dziennikarka, autorka książek „Londyńczycy” i „Angole”.

Posłuchaj dyskusji „Migranci w Europie”:

Galeria zdjęć z dyskusji „Migranci w Europie”:

fot. M Starowieyska/ Muzeum POLIN

Do umówienia osobistych wspomnień odnoszących się do doświadczenia migracji wybraliśmy formy warsztatowe, pozwalające na opowiedzenie swoich historii poprzez kolaż i found footage.

Podczas warsztatów „Warszawiacy za granicą, cudzoziemcy w Warszawie” tworzyliśmy kolaże z rodzinnych fotografii odnoszących się do tych doświadczeń migracji, podróży i spotkań z cudzoziemcami. Była to możliwość wypróbowania techniki kolażu pod okiem fotografa i animatora kultury – Tomka Kaczora, a jednocześnie okazja do zastanowienia się, jak wpływa na nas poczucie bycia u siebie/nie u siebie.kolaz_autorstwa_Tomka_Kaczora

Jakie uczucia nam towarzyszą na obczyźnie i jak traktujemy przyjezdnych w swoim kraju? Odpowiedzi jest wiele. Uczestnicy i uczestniczki warsztatów found footage pt. „My, migranci” wykorzystywali istniejące formy wideo i zmontowali je w nowy sposób, próbując jednocześnie pokazać, co to znaczy być kimś obcym lub spotykać obcego u siebie. Każda osoba skoncentrowała się na najbliższym jej aspekcie związanym z doświadczaniem migracji. Zachęcamy do obejrzenia sześciu krótkich filmów, które o tym opowiadają. Zajęcia poprowadził David Sypniewski – animator kultury, grafik, fotograf, twórca krótkich form wideo.

Ola Wasilewska „Exit, inside”

Autorka o filmie: „»Exit/Inside« powstał w wyniku refleksji po trzymiesięcznym stypendium w Tel Awiwie. Byłam częścią tego nieustającego napływu: turystów, zagranicznych rodzin, migrantów, którzy osiadają w Izraelu na stałe. Zainteresowała mnie wiadomość, że ostatnio coraz więcej młodych Izraelczyków myśli o wyjechaniu z kraju. I właśnie te sprzeczne kierunki - od-do, wyjazd-przyjazd, ciągły przepływ – chciałam pokazać w moim filmie”.

Julia Sitarska „Sposoby”

Film jest wariacją wizualną na temat różnorodności i postrzegania inności, która poprzez doświadczanie migracji staje się częścią nas.

Katarzyna Karpińska „American dream”

Film pokazuje, jak dyskryminacja czy brak równości mogą być ignorowane w publicznym dyskursie, który wpływa na wyobrażenie o danym kraju.

Anna Majewska „Dobrobyt”

Autorka o filmie: „Ta krótka forma to próba skonfrontowania doświadczenia pracy zagranicą z tym, jak się o niej mówi – tej lekkości opowieści o cudzym doświadczeniu z rzeczywistymi trudami, których się doświadcza. Wypowiedzi zostały zaczerpnięte z forów internetowych poświęconych pracy zagranicą”.

Valery Ruselik „Stereostamp”

Autor o filmie: „Krótki filmik o istnieniu stereotypów, czyli łatek narodowych: kiedy przebywasz za granicą, postrzegają Cię w odniesieniu do narodowych stereotypów: znanego polityka, sportowca, historycznego wydarzenia itp. W centrum Pragi uliczny muzyk w niezrozumiały sposób poznał we mnie Białorusina i zaczął śpiewać o miłości do Łukaszenki. Było mi wstyd”.

Anna Grabińska „Welcome”

Film inspirowany małą imigracją, czyli doświadczeniami, jakie wiążą się z podjęciem pracy wakacyjnej zagranicą.